یک فاجعه، یک درخواست و ابلاغیهیی با سه امضا
نقدی بر درک شرایط فورس ماژور
رحمتاله پوربابایی،
رییس انجمن صنایع ریلی ایران

نخست:
شرایط فورس ماژور، ویژه، جنگی و رخدادهای پیشآمده از سال گذشته (اسفندماه 1404)، با هرنام و استنادی، زیان قابل توجهی بر شرکتهای مستأجر درشبکه ریلی وارد آورده است. همانگونه که میدانیم پیشامدهای ناگوار خارج از پیشبینی، تعطیلیهای خارج از برنامهریزی و… با تحمیل و انباشت زیان به این شرکتها کاهش عملکرد تعمیرات ناوگان را درپی داشته و همچنان ادامهی فعالیت آنها را با علامت سوال بزرگی روبرو و موجودیت هرکدام را در هالهیی از ابهام فرو بردهاست.
دوم:
در شرایط نامتوازن کنونی متأسفانه افزایش نابهنگام، بدون قاعده و ناگهانی نرخ اجاره بهای سایتها و تجهیزات در اختیار نیز مزید برعلت شده زیرا علاوه بر اینکه هزینه تعمیرات در بخش ناوگان به شدت بالا خواهدرفت (چون بخشی از افزایش تعرفه هزینهها بابت اجاره است)، همچنان ادامهی فعالیت و تابآوری شرکتهای مستأجر درشبکه ریلی درگیر چالشی سنگینتر شده و به ناچار، کاهش هزینهها (مانند تعدیل نیروی انسانی و…) اجتناب ناپذیر است. البته بخشی از این شرایط عمومی است و موجب خسارت به درآمد خانوادهی کارگری که ازقضا بخش زیادی از آنان نیز مستأجرند میشود اما کیست که نداند بیکاری مشکلات بیشتری برای آنان به بار خواهد آورد.
سوم:
با این همه خوشبختانه ابتکار پیشنهاد کارشناسانه وزارتی (برای کمک به مستأجران) با امضای سران قوا فصلالخطاب قرار گرفت و تمدید اجاره بها در سال جاری با مراعات شرایط مندرج در آن تا سقف 25% مجاز، بیش از آن ممنوع اعلام شد تا روند افزایشی بدون مهار نرخ اجارهبها را تا حدود زیادی متوقف شود. با این مصوبه برای متناسب شدن شرایط اجارهبها و نرخ افزایش متعادل آن (حداقل درون سیستم وزارت راه به عنوان طراح این پیشنهاد) کورسوی امیدی پدیدار شد تا اجارهبهای سایتها و تجهیزات در اختیار پیمانکاران و مستأجران راهآهن، برابر مصوبه سران قوا بیش از 25% اضافه نشود و با کنترل هزینههای سربار خدمات دریافتی از افزایش نامتعارف هزینههای تعمیرات در بخش ناوگان، پیشگیری شود.
چهارم:
با یادآوری مراتب بالا از نمایندگان محترم دولت در رأس ساختارهایی که نقش موجر را برای بسیاری از شرکتها و پیمانکاران امور جاریه ایفا میکنند انتظار می رود متناسب با راهبرد ملی صیانت از انسجام اجتماعی و همسو با بخشی از مقررات پدافندغیرعامل در عمل به ابلاغیه سران قوا پیشقدم شده و با ابتکار مشابهی مبتنی بر آن گامی پیشتر بیایند تا این چتر حمایتی و ابتکار وزارتی کمی گستردهتر و کاراتر بر سر مستأجران کارآفرین نیز حائل شود. با این وصف به مدیرعامل شرکت راهآهن ج.ا.ا. به عنوان نماینده محترم دولت در رأس ساختار حملونقل ریلی کشور، که ازقضا ابلاغیه سران قوا بنا به پیشنهاد وزارت متبوع ایشان (راه، مسکن و شهرسازی) ساخته و پرداخته شده است پیشنهاد میشود با اجابت درخواست منطقی شرکتهای مستأجر در شبکه ریلی که در تنگنای شدیدی قرارگرفتهاند و درجهت تبیین ابلاغیه سران قوا و حمایت از این تصمیم ملی در بخشنامهیی درونسازمانی با تفسیری متناسب و سازگار با الزامات «خانوادهی بزرگ صنعت حمل و نقل ریلی کشور» با تعدیل و بخشودگی بخشی از اجارهبهای سایتها و تجهیزات در اختیار، موافقت و آن را ابلاغ کنند. روشن است این تصمیم ادامهی کار و تابآوری این شرکتها را (به عنوان بخشی سرمایهی وجودی راهآهن) تضمین و نیز از تعدیل بیشتر نیروی انسانی فعال به مثابه با ارزشترین دارایی شرکتها پیشگیری خواهدکرد.
پایان:
انجمن صنایع ریلی ایران به عنوان حلقهی واسط و درگاه رابط فعالان بخش خصوصی و سیاستگذاران حاکمیتی همواره در راستای همکاری دوسویه و حفاظت از منابع و منافع صنعت ریلی در تلاش است تا صنعتگران زحمتکش توانمندتر از گذشته در ساختن و پرداختن به امور محوله همسو با سیاستهای کلان کشور برای آبادنی بیشتر میهن عزیزمان با انگیزه و کوشا باشند.