◄ خط تولید چرخ های منوبلوک در اطراف تهران راه اندازی می شود

مهندس علی آبادی رئیس هیئت مدیره شرکت واگن آسا یدک در این گفتگو ، از مسیر طی شده برای غلبه بر مشکلات تولید سخن گفته و از تولید چرخ های منوبلوک خبر داده است.

بخش خصوصی فعال در حوزه ریلی راهی دشوار و پر دست انداز برای تولید برخی قطعات مهم مورد استفاده در این بخش و عبور از وابستگی و رسیدن به خودکفایی در این قطعات پیموده است. این مسیر در قطعاتی مثل بانداژ چرخ قطار توسط شرکت هایی همچون واگن آسا یدک  طی شده و در قطعات دیگری همچون چرخ های منوبلوک همچنان با مشکلات و چالش های فراوان ادامه دارد. مهندس علی آبادی رئیس هیئت مدیره  شرکت واگن آسا یدک در این گفتگو ، از مسیر طی شده برای غلبه بر مشکلات تولید در حوزه ریلی و عزم خود برای ادامه این راه با وجود دشواری مسیر سخن گفته است.

لطفا در ابتدا درباره نحوء تاسیس شرکت واگن آسا یدک توضیح دهید؟

از تاسیس شرکت واگن آسا یدک حدود 10 سال می گذرد. این شرکت در ابتدا در راستای تولید قطعات و ملزومات مورد نیاز در بخش ریلی همچون بانداژ چرخ قطار تاسیس شد و اکنون تولید قطعات مهم دیگر مورد نیاز در حوزه ریلی را نیز در دستور کار قرار داده است.

لازم است اشاره کنم پیش از این کشور ما واردکننده بانداژ از کشورهای مختلف بود. قیمت هر بانداژ حدود 450 یورو بود اما از آنجایی که ارز در ایران در آن مقطع زمانی قیمت بالایی در برابر ریال نداشت به همین جهت واردات این محصول مقرون به صرفه به نظر می رسید و اقدامی برای تولید داخلی آن انجام نمی شد. بعد از افزایش نرخ ارز واردات بانداژ گران تمام می شد  و از طرفی در مسیر اقتصاد مقاومتی لزم  تولید داخلی آن توجیه اقتصادی پیدا کرد. به همین علت بود که تصمیم گرفتیم خود را برای تولید این محصول در داخل کشور آماده کنیم.

آیا پیش از شما شرکت دیگری هم در ایران اقدام به تولید این محصول کرده بود؟

در آن مقطع تنها جایی که این محصول را تولید می کرد ماشین سازی اراک بود. خط تولید بانداژ در این شرکت قبل از انقلاب و توسط خارجی ها راه اندازی شده بود و تولید بانداژ توسط شرکت های دیگر داخلی ، به هیچ وجه جدی و شاید اجرایی محسوب نمی شد و این برخورد باعث می شد که کمتر کسی بطور جدی به فکر تولید بانداژ بیفتند ، حال آنکه اصولا انواع رینگ ها و بخصوص بانداژ نیاز جدی کشور بود و سهم زیادی در خروج ارز از کشور را به خود اختصاص میداد .

به خاطر دارم در آن مقطع زمانی بنده مشاور شرکت فنر سازی زر بودم که علاوه بر تولید انواع فنر های تخت مورد نیاز واگن ها  های باری و مسافر در استان سیستان و بلوچستان  نیز کارخانه ای برای تولید پابند و بعضی قطعات دیگر ریلی را در اختیار داشت . به این شرکت پیشنهاد دادم که روی موضوع تولید بانداژ کار کند و حتی طرح توجیهی آن را نیز  تهیه و ارائه دادم اما با تغییر در مدیریت آن شرکت ، ناگهان موضوع از دستور کار خارج شد و در نهایت این طرح به سرانجام نرسید متعاقبا این طرح را به چند شرکت دیگر هم ارائه کردم  و توجیه فنی و اقتصادی آن  بار ها با آنها مرور شد  اما متاسفانه نتیجه ای عاید نشد و هیچ کدام از شرکت ها با ذکر اینکه این طرح نیاز به سرمایه گذاری زیاد دارد یا نیاز به اقدامات بروکراتیک اداری دارد ، با اجرای آن موافقت نکردند.

نهایتا به این نتیجه رسیدیم که به صورت شخصی کار تولید بانداژ را آغاز کنیم که این کار را در سال 91 شروع کردیم و علی رغم مشکلات بسیار زیاد ، تولید بانداژ در این شرکت اجرایی شده و امروز تامین نیاز بانداژ در کشور به در حد نیاز می باشد و اصولا واردات بانداژ موضوعیتی ندارد، و حتی یک بانداژ نیز به کشور وارد نمی شود، ضمن این که در حال حاضر ما ظرفیت تولید مازاد بانداژ را نیز داریم و می توانیم صادرکننده این محصول باشیم.

پیش از تولید بانداژ در داخل کشور وضعیت بازار این محصول به چه شکل بود؟

وضعیت بازار بانداژ در کشور پیش از تولید آن در داخل مطلوب نبود. ما در آن مقطع واردکننده این محصول بودیم و شرایط به شکلی بود که حتی یک بار  از کمیسیون مناقصات شرکت رجا تماس گرفتند و اعلام کردند که با توجه به انجام فروش بلیط برای سفر های نوروزی و برنامه ریزی قطار ها به علت عدم تامین بانداژ توسط تنها شرکت تولید کننده بانداژ که در آن زمان ماشین سازی اراک بود ، به شدت نیاز به بانداژهای موجود شما در گمرک داریم. با وجود اینکه این بانداژ ها برای شرکت ‌های دیگر وارد شده بود 1000 عدد آن را مستقیم از گمرک به این شرکت ارسال کردیم. مضیقه و کمبود این محصول در حدی وجود داشت که مسئولان رجا اعلام کردند که در شرایط فعلی شما هر قیمتی بدهید ما ناچاریم خریداری کنیم اما عنوان کردیم که با همان قیمت 475 یورو به شما خواهیم فروخت. در واقع ما در شرایطی که کمبود این محصول به اوج رسیده بود و کسی تصوری از تولید داخلی آن نداشت به سراغ تولید بانداژ رفتیم.

لطفا مختصری درباره نحو شروع به کار خط تولید این محصول توضیح دهید.

واردات ماشین آلات و تجهیزات خط تولید بانداژ حدود 5 سال قبل آغاز شد و ما شروع به نصب آنها کردیم. شاید برایتان جالب باشد بدانید که در ابتدا حدود 250 بانداژ یعنی چیزی حدود 8 میلیارد تومان بانداژ را خراب کردیم چرا که در ابتدا تکنولوژی و اطلاعات آن موجود نبود و تنها شرکت ماشین سازی اراک و یک شرکت دیگر، تولیدکننده آن بودند. بعد از مدتی که شروع به کار کردیم، متوجه شدیم که صنایع دیگری هستند که نیاز به این محصول دارند و مشتریان آن بسیار وسیع است اما در این مقطع زمانی ما فقط توانایی تولید بانداژ های مختلف و رینگ های گوناگون تا قطر یک و نیم میلی متر را داشتیم که پاسخگوی سایر نیازهای  مشتریان در حوزه های مختلف مانند نفت ، آب و مانند آن  نبود. از این رو اقدام به واردات دستگاهی کردیم که امکان تولید تا 4.5 متر را داشته باشد.

برای راه اندازی خط تولید با چه مشکلاتی رو به رو بودید؟

مشکلات زیادی را برای راه اندازی خط تولید پشت سر گذاشتیم و برخی از این مشکلات همچنان هم ادامه دارد. دستگاه جدید ما در حال حاضر حدود 7 ماه است که در گمرک در انتظار ترخیص است اما با مشکلات فوق تاکنون موفق به ترخیص آن نشده ایم. تاکنون سه بار برای ما کد تخصیص ارز آمده است اما نتوانستیم از صرافی و بانک ارز را دریافت کنیم به همین جهت کد تخصیص باطل شده است.

رای رفع این مشکل سراغ ارگان ها و ستادهای مرتبط و افراد مسئول بسیار زیادی رفته ایم اما به نتیجه نرسیدیم چرا که امروزه تولیدکنندگان به معنای واقعی تنها هستند. ما در فاز اول با توجه به دستگاهی که خریداری کرده بودیم، مبنای تولید خود را بر تولید بانداژ و  رینگ های صنعتی تا قطر 1.5 متر گذاشتیم اما مشتریان زیادی به سراغ ما آمدند و بعضا درخواست تولید رینگ با آلیاژهای خاصی را داشتند. طبعا دستگاه موجود پاسخگوی همه نیازهای بازار نبود. به همین دلیل شرکت تصیم گرفت دستگاه جدید با قطر 4.5 متر را وارد کشور کند. راه اندازی این دستگاه در واقع فاز دوم شرکت است که با راه اندازی آن در کنار حوزه ریلی، تولید برای سایر صنایع از جمله تولید رینگ های صنعتی بزرگ را نیز پوشش می دهیم.

آیا برنامه و هدف دیگری را هم برای تولید دنبال می کنید؟

بله. قدم سوم و هدف اصلی شرکت؛ تولید چرخ های منوبلوک است که در حال حاضر فقط نیمی از واگن های باری و مسافری کشور دارای آن هستند ، استفاده از این چرخ ها با توجه به افزایش سرعت سیر قطار ها ، کاهش خط ترمز و همینطور افزایش بار محوری نیاز قطعی کشور است ، این چرخ ها ایمنی به مراتب بالاتر و عمر ماندگاری بیشتر دارند.

نیاز کشور به چرخ منو بلوک در بخش بار و مسافر سالانه حدود 25000 حلقه می باشد که قیمت هر حلقه نیز حدود یک هزار دلار است که در نتیجه سالانه حدود 25 ملیون دلار خروج ارز از کشور برای این منظور هزینه می شود.

در حال حاضر تمام خط تولید منوبلوک خریداری شده است. تقریبا حدود 70 درصد تجهیزات وارد شده و اکنون در گمرک است اما شاید ناچار شویم برخی از دستگاه ها و تجهیزات را به دلیل ابعاد و وزن زیاد از طریق حمل و نقل دریایی واردات کنیم که اقدامات در این زمینه در حال اجراست .

آیا در روند راه اندازی خط تولید منوبلوک از شما حمایتی انجام شد؟

متاسفانه علی رغم اهمیت این محصول ، تا کنون هیچ حمایتی از  این شرکت بعمل نیامده از سوی هیچ سازمان و نهاد دولتی مانند وزارت صمت ، وزارت راه و شهر سازی و حتی راه آهن جمهوری اسلامی هیچ اقدامی جهت تسهیل عملیات خرید و ورود کالا ، راه اندازی خط و مانند آن بعمل نیامده است ، حتی پس از خرید کارخانه برای تولید چرخ و نصب ماشین آلات در شهرک اشتر جان اصفهان ، سنگ اندازی هایی نیز از سوی شرکت شهرک ها صنعتی انجام شده و علی رغم تماس ها و مکاتبات و مراجعات مختلف به استانداری اصفهان کوچکترین اقدامی برای حل مشکلات بعمل نیامد و در نهایت و پس از حدود یک سال قرار داد خرید زمین که بیش از 60 در صد بهای آن نیز پرداخت شده بود منتفی شد که موجب تاخیر در اجرای طرح و تحمیل خسارات زیاد به شرکت شد. خط تولید چرخ منو بلوک بسیار مفصل  است و قابل قیاس با خط تولید بانداژ نیست. و حدود 180 متر فقط طول خط تولید این محصول است که نیاز مند یک سوله با ارتفاع حدود 12 متر و با این طول می باشد. زمین خریداری شده در اصفهان قسمتی از نیاز های زیر بنایی اولیه را داشت. اما نه تنها حمایتی برای راه اندازی این خط تولید از ما نشد، بلکه ما در این شهرک صنعتی حتی از ابتدایی ترین امکانات همچون آب، برق، گاز و … برای تولید برخوردار نبودیم.

از آنجایی که این صنعت یک صنعت آلاینده نیست، در نهایت تصمیم ما بر آن شد که اقدام به راه اندازی خط تولید این محصول در اطراف تهران کنیم. ما قصد داریم خط تولید نزدیک تهران باشد چرا که تولید این محصول یک کار بسیار تخصصی است و نیاز داریم متخصصان زیادی را جذب کنید. به همین جهت نیاز است که برای این کار، خط تولید در موقعیت مکانی مناسبی برای نیروهای انسانی باشد تا امکان دسترسی به نیروی کار متخصص را داشته باشیم.

با توجه به شرایط تحریمی، واردات این تجهیزات به چه میزان با مشکل مواجه بود؟

همانطور که اشاره کردید با توجه به مشکلات تحریم، واردات این نوع دستگاه ها بسیار سخت است از همین رو ناچار شدیم که چندین بار تخلیه و بارگیری و اقدام به تغییر مبدا کنیم تا بتوانیم این تجهیزات را به کمترین ریسک وارد کشور کنیم. البته لازم است این نکته را یادآور شوم که این مشکلات نمی تواند ما را برای تولید و رهایی کشور از وابستگی به خارج منصرف کند و ما هر مشکلی را با نگاه امیدوارانه و عزم جزم به آینده کشور، پشت سر می گذاریم و امیدواریم این خط تولید را به زودی راه اندازی کنیم.